Naar de inhoud

Adèle Shaw

Blog personnel

Hoe vind je snel essentiële informatie over dieren met behulp van een sitemap?

Er zijn honderden websites over dieren: gezamenlijke encyclopedieën, wetenschappelijke databanken en blogs van dierenliefhebbers. Betrouwbare informatie vinden over…

Jeune femme consultant un plan de site animalier sur son ordinateur portable avec un golden retriever à ses côtés dans un salon chaleureux

Er zijn honderden websites over dieren: collaboratieve encyclopedieën, wetenschappelijke databanken en blogs van liefhebbers. Betrouwbare informatie over een specifieke soort vinden betekent vaak dat je steeds nieuwe zoekopdrachten invoert, tientallen tabbladen opent en pagina’s vergelijkt waarvan de datum van de laatste update onduidelijk is.

Een sitemap, de pagina waarop alle URL’s van een domein staan, biedt een snelkoppeling die internetgebruikers zelden benutten. Je ziet er in één oogopslag de structuur van een dierenportaal, met de rubrieken, categorieën en diepgang van de inhoud.

Sitemap en interne zoekmachine: twee manieren om door diereninformatie te navigeren

Een interne zoekmachine geeft antwoord op een specifieke zoekopdracht. Je typt ‘Iberische lynx’ in en krijgt hooguit de bijbehorende pagina te zien. Een sitemap werkt anders: die toont de volledige structuur van het portaal, rubriek voor rubriek.

Dat verschil heeft praktische gevolgen. Een interne zoekmachine toont alleen wat ze voor een bepaalde zoekterm vindt. Als de site de Iberische lynx onder ‘wilde katachtigen van Europa’ indeelt, maar de zoekopdracht ‘Iberische lynx’ niets oplevert, concludeert de gebruiker ten onrechte dat er geen pagina over bestaat. Door de sitemap van Planète Animaux te bekijken, zie je direct welke categorieën er zijn en welke pagina’s ze bevatten, zonder afhankelijk te zijn van de kwaliteit van het zoekalgoritme.

Bij portalen die hun pagina’s indelen op zoölogische familie, leefgebied of beschermingsstatus, brengt de sitemap ook themapagina’s aan het licht die niet naar voren komen bij een zoekopdracht op soortnaam. Een dossier over dieren in wetlands of een lijst met trekvogels kan in de sitemap staan zonder ooit als resultaat te verschijnen bij de zoekopdracht ‘wilde eend’.

Man van middelbare leeftijd analyseert een sitemap over dieren die op een prikbord van kurk hangt in een opgeruimd thuiskantoor

Online soortpagina’s: zo beoordeel je de betrouwbaarheid van een pagina die je via een sitemap vindt

Dat een pagina in een sitemap staat, zegt niets over de kwaliteit van de inhoud. Google geeft aan dat een sitemap helpt om URL’s te ontdekken, maar niet garandeert dat ze relevant zijn of worden geïndexeerd. Voor gebruikers geldt hetzelfde: een pagina in een sitemap kan verouderd of onvolledig zijn.

Controleer drie zaken voordat je de informatie op een dierenpagina gebruikt.

  • De datum van de laatste update, die vaak boven- of onderaan de pagina staat. Een pagina over de beschermingsstatus van een soort die vijf jaar geleden is geschreven, kan een verouderde IUCN-classificatie bevatten.
  • De bronvermelding bij feitelijke gegevens, zoals gewicht, leefgebied en dieet. Als een pagina geen bronnen vermeldt, kan de gebruiker de informatie nergens mee vergelijken.
  • De wetenschappelijke naam van de soort. Volksnamen verschillen per regio en taal, wat tot verwarring kan leiden. GBIF biedt taxonomische zoekfuncties en koppelingen tussen namen, rangen en classificaties om onduidelijkheid weg te nemen.

Een sitemap maakt het makkelijker om pagina’s te vinden, maar de lezer blijft zelf verantwoordelijk voor de controle.

Soortpagina of databank met waarnemingen: twee soorten diergegevens die je niet moet verwarren

Dierenportalen voor een breed publiek bieden beschrijvende pagina’s met informatie over morfologie, gedrag, voeding en de algemene geografische verspreiding. Ze beantwoorden de vraag: ‘Wat is dit voor dier?’

Databanken met waarnemingen, zoals die van GBIF, beantwoorden een andere vraag: ‘Waar en wanneer is dit dier waargenomen?’ Een soortpagina en een geolokaliseerde waarneming hebben niet dezelfde functie. De eerste geeft een statisch overzicht, terwijl de tweede ruimtelijke en temporele gegevens bevat die afkomstig zijn van veldwaarnemingen.

Bij het doorzoeken van een sitemap van een dierenportaal is het handig om na te gaan of het portaal alleen beschrijvende pagina’s biedt of ook waarnemingsgegevens bevat. Sites die beide combineren, geven een vollediger beeld, maar hun sitemap is ook uitgebreider en zonder filters moeilijker te doorzoeken.

Wat een sitemap niet laat zien over wilde dieren

Een sitemap bevat URL’s, maar vermeldt niet hoe uitgebreid een pagina is en evenmin of die het volledige verspreidingsgebied van een dier behandelt of alleen een lokale populatie. Twee pagina’s met dezelfde soortnaam op verschillende sites kunnen heel uiteenlopende werkelijkheden beschrijven: de ene gaat bijvoorbeeld alleen over de Europese populatie van een roofvogel, terwijl de andere alle ondersoorten wereldwijd behandelt.

Daarom is het belangrijk om informatie altijd met meerdere bronnen te vergelijken. Pagina’s vinden via een sitemap versnelt het verzamelen van informatie, maar vervangt niet de vergelijking tussen portalen.

Tiener raadpleegt op een tablet een sitemap over diersoorten, omringd door natuurgidsen in een openbare bibliotheek

Efficiënt zoeken naar diereninformatie: combineer een sitemap met de wetenschappelijke naam

De snelste manier om online betrouwbare informatie over een dier te vinden, is door twee hulpmiddelen te combineren die internetgebruikers zelden samen gebruiken.

Het eerste is de sitemap van het betreffende portaal. Daarmee kun je binnen enkele seconden zien of er een aparte pagina bestaat over de gezochte soort en in welke rubriek die staat. Het tweede is de wetenschappelijke naam van de soort als controleterm. Zoek die naam in de sitemap met de functie ‘Ctrl+F’ van je browser. Zo kom je direct bij de juiste pagina, zonder een interne zoekmachine te gebruiken die soms onnauwkeurige resultaten geeft.

Deze combinatie werkt vooral goed bij portalen die hun URL’s volgens de taxonomie structureren. Als het adres van een pagina de wetenschappelijke naam of zoölogische familie bevat, kun je met een snelle scan van de sitemap alle soorten binnen dezelfde groep vinden.

Bekende beperkingen van deze aanpak voor zeldzame soorten

Bij soorten waarover weinig informatie beschikbaar is of die pas onlangs zijn beschreven, is de kans klein dat je op een algemeen portaal een volledige pagina vindt. Gespecialiseerde databanken zoals GBIF bieden dan uitkomst: je kunt er nagaan of het taxon bestaat en geregistreerde waarnemingen bekijken, ook als er geen toegankelijke soortpagina beschikbaar is.

Een sitemap versnelt het navigeren, niet het maken van inhoud. Bestaat er geen pagina over een bepaald dier, dan bevestigt de sitemap dat meteen. Zo verspil je geen tijd aan het zoeken naar informatie die er niet is. Weten dat informatie ontbreekt, is op zich al nuttig, zeker wanneer je voor een onderzoek naar wilde dieren meerdere portalen met elkaar vergelijkt.

Hoe vind je snel essentiële informatie over dieren met behulp van een sitemap?